Sensoren die vogelgeluiden herkennen, data die realtime inzicht geeft in de stadsnatuur, en een team young professionals dat dit alles aan elkaar knoopt: dat is in het kort project Trackvogel. In Alkmaar hangen inmiddels tientallen slimme luisterkastjes die dag en nacht vogelgeluiden opvangen. Dankzij de koppeling die dit team bouwde en de hulp van Sovon, kan iedereen nu live meekijken welke vogels waar zitten: via de Digitale Tweeling van Alkmaar, de digitale plattegrond van de gemeente.
Van geluidsdata naar beleidskeuzes
Het project, Trackvogel, doet meer dan alleen vogels tellen. Het team young professionals heeft de geluidsdata gekoppeld aan informatie over de stadsnatuur: hoeveel groen er per buurt is en welke bomen ergens staan. Zo ontstaat een compleet beeld van waar welke vogelsoorten het goed doen, en waar niet.
Voor de gemeente is dat waardevolle informatie. Ecoloog Sjoerd van der Zon van gemeente Alkmaar gebruikt de inzichten om onderbouwde keuzes te maken in het groenbeheer. Gaat een vogelsoort ergens plotseling achteruit, dan kan direct gekeken worden of er iets is veranderd in het groen op die plek. Zo wordt groenbeheer minder een kwestie van onderbuikgevoel, en meer een kwestie van data.
Het systeem bracht ook bijzondere ontdekkingen aan het licht: kraanvogels die over de stad vlogen, en zeldzamere soorten als het vuurgoudhaantje, de braamsluiper en de steenuil. Stuk voor stuk waarnemingen die zonder de kastjes onopgemerkt waren gebleven.
Ook voor inwoners: direct bruikbaar
Wat Trackvogel extra sterk maakt, is dat de data niet blijft steken bij de gemeente. Ook inwoners kunnen ermee aan de slag. De gemeente is weliswaar de grootste groenbeheerder van de stad, maar particuliere tuinen nemen samen een nog veel groter oppervlak in beslag. Op de kaart vindt iedereen per vogelsoort een lijst met favoriete inheemse planten, struiken en bomen. Wie een merel in de tuin wil, ziet in één oogopslag wat daarvoor nodig is.
Het gezicht achter het project
Achter de techniek van Trackvogel staat een team van young professionals, met Munib Özdemir (young professional Data Analytics) aan het roer als technisch projectleider. Hij begon het project naar eigen zeggen als leek: aanvankelijk kon hij nauwelijks een stadsduif van een merel onderscheiden. Inmiddels herkent hij vogels aan hun geluid en kijkt hij met andere ogen naar de natuur om hem heen. Voor Munib is dat precies de kern van het project: technologie die niet alleen data oplevert, maar ook mensen dichter bij hun leefomgeving brengt — en daarmee bijdraagt aan zowel de leefomgeving van vogels als die van mensen zelf.
Een schaalbaar concept voor andere gemeenten
Wat begon als een lokaal project in Alkmaar, blijkt een aanpak te zijn die ook bij andere Gemeentes gebruikt kan worden. De belangrijkste voorwaarde: een gemeente moet haar stadsnatuur eerst goed in kaart hebben gebracht, zodat de vogeldata daaraan gekoppeld kan worden.
Voor ons is dat precies waarom dit project zo mooi is. Het laat zien hoe onze young professionals technologie inzetten voor een tastbaar (maatschappelijk) doel: een groenere leefomgeving voor vogels én mensen. En het bewijst dat een aanpak die in één gemeente is ontwikkeld, met de juiste randvoorwaarden ook elders kan werken.
Wil je meer lezen over hoe dit project in Alkmaar wordt ontvangen? Op 6 juli 2026 verscheen er ook een artikel over Trackvogel in het Noordhollands Dagblad.
Ben je benieuwd hoe een vergelijkbare aanpak eruit zou kunnen zien bij jouw organisatie? Neem contact met ons op, we denken graag mee.
